TAD – dokument towarzyszący tranzytowi – co zawiera i kiedy go drukować
Poznaj zawartość TAD, momenty druku oraz kod kreskowy MRN. Dowiedz się, jak ClearRoute ułatwia obsługę dokumentu w tranzycie.
Dokument TAD (Transit Accompanying Document) towarzyszy towarom przemieszczanym w procedurze tranzytu w systemie NCTS2 PLUS. Zawiera kod kreskowy MRN, dane nadawcy, odbiorcy oraz parametry ładunku, które pozwalają funkcjonariuszom celnym na szybką weryfikację transportu na trasie. Z tego artykułu dowiesz się, jakie informacje znajdują się na wydruku, kiedy należy go wygenerować oraz jak program ClearRoute automatyzuje pobieranie i druk tego dokumentu.
Co to jest dokument TAD i kiedy jest wymagany?
TAD jest fizycznym lub cyfrowym potwierdzeniem otwarcia procedury tranzytowej w systemie NCTS2 PLUS. Działa jako mandatowy list przewozowy dla służb celnych, okazywany podczas kontroli na trasie oraz w urzędzie przeznaczenia. Każdy transport realizowany na zgłoszeniu T1 lub T2 wymaga wygenerowania dokumentu zunifikowanego z numerem MRN po zwolnieniu towaru do procedury.
Podstawy prawne działania systemu określa Instrukcja NCTS2 PLUS z 30.10.2025 r.. Dokumentacja wskazuje, że upoważniony odbiorca powinien zarejestrować dokument TAD lub karnet TIR w prowadzonym rejestrze powiadomień. Wymiana informacji pomiędzy upoważnionym odbiorcą a urzędem następuje zgodnie z wydanym pozwoleniem. Jeśli chcesz poznać szczegóły składania samych zgłoszeń celno-tranzytowych, sprawdź poradnik [/blog/ncts2-tranzyt-t1-krok-po-kroku/](NCTS2 tranzyt T1 krok po kroku: zgłoszenie, gwarancja i MRN).
Zgodnie z zapisami w dokumencie Podręcznik tranzytowy, TAD stosuje się w wywozie czasowym, procedurach tranzytu oraz czasowej odprawie towarów wywożonych w celach szczególnych: jak np. profesjonalny sprzęt i próbki handlowe przeznaczone na ekspozycje, wystawy i targi. Brak prawidłowo wydrukowanego dokumentu TAD podczas kontroli drogowej grozi zatrzymaniem pojazdu do czasu wyjaśnienia sprawy w najbliższym urzędzie celnym.
Jakie informacje musi zawierać TAD?
Formularz TAD zbiera dane z wysłanego wcześniej komunikatu zgłoszeniowego CC015C. Urząd wyjścia generuje go automatycznie po akceptacji zamknięcia czynności weryfikacyjnych. Każda pozycja na dokumencie odpowiada strukturze wpisu zarejestrowanego na PUESC.
Do kluczowych elementów identyfikacyjnych zaliczamy:
- Dane identyfikacyjne: unikalny numer TAD, datę przyjęcia i wystawienia deklaracji, dokładne dane adresowe oraz numery EORI nadawcy i odbiorcy.
- Parametry towarowe: szczegółowy opis ładunku, masę brutto i netto, liczbę opakowań, kod CN (minimum 6 cyfr) oraz warunki dostawy według klasyfikacji Incoterms.
- Identyfikatory tranzytowe: numer MRN wraz z wygenerowanym kodem kreskowym, trasę przewozu, terminy dostarczenia ładunku oraz dane pośrednich środków transportu.
Poniższa tabela przedstawia zestawienie danych widniejących w poszczególnych sekcjach dokumentu towarzyszącego:
| Pole / Sekcja | Zawarte informacje | Znaczenie kontrolne |
|---|---|---|
| Nagłówek | Numer MRN, data wystawienia, urząd wyjścia | Identyfikacja zgłoszenia w systemie celnym |
| Kod kreskowy | Zapis cyfrowy numeru MRN | Umożliwia natychmiastowe skanowanie na granicy |
| Strony transakcji | Nadawca, Odbiorca, Główny Zobowiązany, EORI | Weryfikacja podmiotów odpowiedzialnych za procedurę |
| Towar | Kod CN, masa brutto/netto, ilość i rodzaj opakowań | Kontrola zgodności fizycznej ładunku z deklaracją |
| Zabezpieczenie | Typ gwarancji, numer GRN, kwota zabezpieczenia | Potwierdzenie pokrycia ewentualnego długu celnego |
Wymóg prawidłowego przypisania kodów towarowych jest rygorystyczny. Błędy w masie lub kodzie CN skutkują odrzuceniem zamknięcia procedury tranzytowej lub podwyższeniem kwoty gwarancyjnej. Więcej o wysyłaniu samych zgłoszeń i autoryzacji komunikatów przeczytasz w artykule [/blog/puesc-usluga-sieciowa-seap-xades/](Jak program wysyła zgłoszenia do PUESC: usługa sieciowa, WS-Security i podpis XAdES).
Kiedy i jak drukować TAD z kodem MRN?
Podstawowym warunkiem wygenerowania oficjalnego dokumentu TAD jest otrzymanie zwrotnego komunikatu celnego. System PUESC po przetworzeniu zgłoszenia CC015C i przydzieleniu numeru referencyjnego wysyła odpowiedź CC028C (potwierdzenie nadania MRN). Diero po odebraniu komunikatu CC028C oraz komunikatu CC029C (zwolnienie do procedury tranzytu) wydruk TAD uzyskuje ważność prawną.
Wymagania techniczne dotyczące druku są jednoznaczne: dokument generuje się w formacie PDF. Kod kreskowy MRN lub kod QR musi mieć odpowiednią ostrość i rozdzielczość. Złe dobranie kontrastu albo rozmycie krawędzi kropelkowego druku uniemożliwi czytnikom na przejściu granicznym odczytanie numeru przesyłki.
Sama procedura druku w systemach celnych sprowadza się do wyboru właściwej sprawy z listy zgłoszeń tranzytowych i użycia funkcji „Drukuj TAD z MRN”. W przypadku odpraw dokonywanych w trybie uproszczonym, agencja celna generuje wersję przeznaczoną dla kierowcy. Dokument ten przekazuje się kierowcy w formie papierowej przed wyjazdem z miejsca załadunku, chyba że przepisy danej procedury zezwalają na przedstawienie kodu w formie cyfrowej.
Rola kodu kreskowego MRN w tranzycie
Kod kreskowy MRN (Movement Reference Number) stanowi unikalny identyfikator każdej operacji tranzytowej w Unii Europejskiej. Składa się z 18 znaków cyfrowo-literowych zakodowanych w standardzie paskowym lub QR. Posiadanie tego kodu pozwala służbom celnym w każdym kraju członkowskim na błyskawiczne wywołanie pełnego rekordu zgłoszenia z bazy NCTS2 PLUS.
Podczas kontroli na granicy celnik nie wprowadza ręcznie danych adresowych ani specyfikacji towaru. Skanuje kod z kartki TAD, a system automatycznie pobiera wpisy złożone w urzędzie wyjścia. Gdy ładunek dotrze do celu, urząd przeznaczenia lub upoważniony odbiorca skanuje ten sam kod, rejestruje zamkniecie procedury i wysyła informację do PUESC.
W przewozach kombinowanych i relacjach z krajami trzecimi kod MRN łączy się z innymi systemami odpraw. Przykładem jest tranzyt towarów z Unii Europejskiej do Wielkiej Brytanii. Kod MRN przekazuje się poprzez API do brytyjskiego systemu HMRC (usługa GVMS), gdzie generuje się identyfikator GMR (Goods Movement Reference) niezbędny do wjazdu na prom lub pociąg.
Obsługa TAD w programie ClearRoute – krok po krok
Program ClearRoute (aplikacja dla systemu Windows 10/11 64-bit) automatyzuje komunikację z PUESC poprzez usługę sieciową WS-Security i obsługuje procedurę NCTS2 PLUS. Poniższa instrukcja pokazuje, jak wygląda obsługa i wydruk TAD krok po kroku:
- Wybór zgłoszenia: Użytkownik otwiera moduł „Tranzyt” w programie ClearRoute i wybiera wysłane zgłoszenie NCTS2 PLUS (komunikat CC015C).
- Odbiór decyzji celnej: Po przetworzeniu wniosku przez PUESC program automatycznie pobiera komunikat CC028C (przyznanie MRN) oraz CC029C. W interfejsie aktywuje się dedykowany przycisk „Drukuj TAD”.
- Generowanie dokumentu: Kliknięcie przycisku generuje plik PDF ze wszystkimi wymaganymi polami formularza oraz czytelnym kodem kreskowym MRN.
- Zapis i archiwizacja: Dokument zapisuje się w lokalnej bazie na komputerze klienta. W wersjach wielostanowiskowych (plan Biuro dla 5 stanowisk lub plan Enterprise bez limitu) plik przekazuje się automatycznie do folderu współdzielonego w sieci biurowej.
- Weryfikacja przed drukiem: ClearRoute uruchamia wbudowany podgląd pliku PDF. Operator sprawdza poprawność pól, wagę oraz kody CN przed wysłaniem dokumentu na drukarkę fizyczną.
- Rejestracja w historii: Program rejestruje w dzienniku zdarzeń dokładną datę oraz tożsamość użytkownika drukującego TAD. Tworzy to kompletny ślad rewizyjny na potrzeby wewnętrznych audytów celnych.
ClearRoute przechowuje wszelkie klucze i dane logowania w bezpieczny sposób za pomocą mechanizmów szyfrowania systemu Windows. Aplikację można wdrożyć bez skomplikowanych instalatorów (dostarczana jako archiwum ZIP), a warianty abonamentowe (Solo za 149 zł/mies. netto, Biuro za 399 zł/mies. netto oraz Enterprise za 899 zł/mies. netto) pozwalają dobrać skalę oprogramowania do potrzeb agencji celnej lub firmy przewozowej.
Najczęstsze pytania
Co to jest dokument TAD i do czego służy?
TAD (Transit Accompanying Document) to dokument towarzyszący przesyłce przewożonej w procedurze tranzytu NCTS2 PLUS. Zawiera najważniejsze dane o towarze, trasie przewozu oraz kod kreskowy MRN. Służy do okazania służbom celnym podczas kontroli drogowych oraz w urzędzie przeznaczenia.
Jakie dane muszą znaleźć się w TAD?
Na dokumencie muszą znaleźć się: numer MRN z kodem kreskowym, dane nadawcy i odbiorcy, masa brutto i netto towaru, kody CN towarów, liczba opakowań oraz identyfikacja środka transportu. Wymagane są także informacje o zamieszczonych zamknięciach celnych i planowanym urzędzie przeznaczenia.
Kiedy w systemie NCTS2 PLUS pojawia się kod MRN?
Numer MRN generuje się w systemie PUESC po pomyślnej walidacji zgłoszenia tranzytowego CC015C przez urząd wyjścia. System odsyła wówczas do zgłaszającego komunikat zwrotny CC028C zawierający unikalny numer MRN. Wydruk TAD staje się możliwy po odebraniu tego komunikatu wraz z decyzją o zwolnieniu do procedury (CC029C).
Jak wydrukować TAD z kodem MRN w programie ClearRoute?
W programie ClearRoute otwórz moduł „Tranzyt” i zaznacz zgłoszenie, które otrzymało komunikat CC028C. Kliknij przycisk „Drukuj TAD”, sprawdź dane na podglądzie PDF i wyślij plik na drukarkę lub zapisz go w folderze sieciowym.