CBAM w 2026 roku: próg 50 ton, status upoważnionego zgłaszającego i pierwsza deklaracja roczna
Od 1 stycznia 2026 CBAM działa w okresie docelowym. Kogo dotyczy próg 50 ton, jakie są kary i terminy oraz jakie dane zbierać już teraz.
Od 1 stycznia 2026 roku mechanizm CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) przestał być wyłącznie obowiązkiem sprawozdawczym. Zaczął się okres docelowy: za emisje wbudowane w importowane towary trzeba będzie rozliczyć się certyfikatami CBAM. Jednocześnie rozporządzenie zmieniające (UE) 2025/2083, przyjęte jesienią 2025 roku w ramach pakietu Omnibus, mocno uprościło zasady dla małych importerów. Poniżej zbieramy to, co trzeba wiedzieć w praktyce.
Kogo dotyczy próg 50 ton
Nowy próg ma charakter masowy. Liczy się łączna masa netto towarów CBAM przywiezionych przez jednego importera w roku kalendarzowym. Jeżeli nie przekracza ona 50 ton, importer jest zwolniony z obowiązków CBAM za ten rok.
Próg obejmuje towary z sektorów:
- żelazo i stal,
- aluminium,
- nawozy,
- cement.
Próg nie dotyczy importu energii elektrycznej ani wodoru. Te towary podlegają CBAM niezależnie od ilości.
Ważna konsekwencja: gdy próg zostanie przekroczony, obowiązkami objęte są emisje ze wszystkich towarów CBAM przywiezionych w tym roku, a nie tylko z nadwyżki ponad 50 ton. Sztuczne dzielenie dostaw, żeby zmieścić się pod progiem, jest zakazane i podlega karom.
Status upoważnionego zgłaszającego CBAM
Importer, który spodziewa się przekroczyć próg, musi wystąpić o status upoważnionego zgłaszającego CBAM zanim go przekroczy. Dla wniosków złożonych do 31 marca 2026 roku przewidziano okres przejściowy: importer mógł dalej przywozić towary CBAM do czasu wydania decyzji.
Import ponad próg bez tego statusu jest kosztowny. Standardowa kara wynosi 100 euro za tonę emisji wbudowanych, a w przypadku przekroczenia progu bez statusu przepisy przewidują karę od trzech do pięciu razy wyższą. Kara może zostać obniżona, jeżeli przekroczenie nie było większe niż 10%.
Terminy: deklaracja roczna i certyfikaty
Deklarację CBAM składa się do 30 września roku następującego po roku importu. Za towary przywiezione w 2026 roku pierwszą deklarację roczną trzeba więc złożyć do 30 września 2027 roku.
Sprzedaż certyfikatów CBAM za import z 2026 roku ruszy na wspólnej platformie od 1 lutego 2027 roku. Uproszczenia obniżyły też minimalny kwartalny zakup certyfikatów z 80% do 50% emisji wbudowanych.
| Co | Kiedy |
|---|---|
| Początek okresu docelowego CBAM | 1 stycznia 2026 |
| Wnioski o status z okresem przejściowym | do 31 marca 2026 |
| Start sprzedaży certyfikatów za 2026 | od 1 lutego 2027 |
| Pierwsza deklaracja roczna (import 2026) | do 30 września 2027 |
Jakie dane zbierać już teraz
Deklaracja roczna wymaga danych, których nie da się odtworzyć w ostatniej chwili. Warto prowadzić je na bieżąco dla każdej dostawy:
- kod CN towaru i kraj pochodzenia,
- masę netto w tonach,
- instalację, w której towar wyprodukowano, i jej dane identyfikacyjne,
- emisje bezpośrednie i pośrednie na tonę produktu (tCO₂e/t) oraz metodę ich ustalenia,
- cenę za emisję zapłaconą w kraju pochodzenia, jeżeli taka była.
Najprostsze źródło pierwszych dwóch pozycji to Twoje własne zgłoszenia przywozowe. Pozostałe dane musi dostarczyć producent albo dostawca.
Jak pomaga ClearRoute
Moduł CBAM w ClearRoute przegląda zgłoszenia przywozowe zapisane w programie i wyłapuje pozycje z kodami CN z załącznika I rozporządzenia CBAM. Sumuje masy, pilnuje progu 50 ton, a po uzupełnieniu danych instalacji liczy emisje i eksportuje zestawienie do XML i CSV. Sam raport składasz w rejestrze CBAM.
Najczęstsze pytania
Czy próg 50 ton liczy się osobno dla stali i aluminium?
Nie. To jeden łączny próg masowy dla towarów CBAM z sektorów żelaza i stali, aluminium, nawozów i cementu przywiezionych przez importera w danym roku.
Czy import wodoru mieści się w progu?
Nie. Próg nie dotyczy energii elektrycznej ani wodoru. Ich import podlega CBAM niezależnie od ilości.
Do kiedy złożyć deklarację CBAM za 2026 rok?
Do 30 września 2027 roku. Deklarację składa się do 30 września roku następującego po roku importu.
Co jeśli przekroczę próg w trakcie roku?
Wtedy obowiązki CBAM obejmują wszystkie towary CBAM przywiezione w tym roku. Wniosek o status upoważnionego zgłaszającego trzeba złożyć przed przekroczeniem progu.
Źródła
- Mayer Brown: EU adopts CBAM simplification regulation – 10 key amendments
- Komisja Europejska: Carbon Border Adjustment Mechanism